Hatim (الختم) Kavramı ve Mahiyeti
Tanımı, Tarihçesi ve Uygulama Usulleri
Hatm ve hıtâm sözlükte; örtmek, mühürlemek, bir şeyi tamamlayıp sonuna ulaşmak gibi manalara gelmektedir. Dinî bir terim olarak ise Kur'an-ı Kerim'i başından sonuna kadar yüzünden veya ezbere okuyarak bitirmeye hatim denir.
اَللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ لاا اِلهَ اِلاَّ اللّه وَاللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ وَلِلّهِ الْحَمْدُ
Allahu ekber Allahu ekber. Lâ ilâhe İllâllahu vallahu ekber. Allahu ekber ve lillâhil hamd.
"Allah her şeyden yücedir, Allah her şeyden yücedir. Allah’tan başka ilâh yoktur, Allah her şeyden yücedir. Allah her şeyden yücedir, hamd sadece O’na mahsustur."
İslam geleneğinde hatim indirilirken, Duhâ sûresinden itibaren her sûrenin sonunda tekbir getirilmesi kadim bir uygulama olarak devam etmektedir. Nâs sûresinin tilavetiyle hatim teknik olarak nihayete erer; ancak Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) tavsiyesi üzerine hatmin akabinde hemen Fâtiha ve Bakara suresinin ilk beş ayetini (Elif-Lâm-Mîm) okumak müstehap kabul edilmiştir.
📚 Bu Bölüm İçin Yararlanılan Kaynaklar
- Hâkim, el-Müstedrek, III, 304.
- DİA (Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi), "Hatim" Maddesi, Cilt 16, s. 468-470.